Analiza cyberprzestępczości i opinia prywatna w sprawach karnychAdres IPto jeszcze nie sprawca
Gdy o winie mają przesądzić adresy IP, logowania, billingi albo opinia biegłego informatyka, sprawdzamy, czy te dowody naprawdę wskazują na konkretną osobę. Obrońcy tłumaczymy techniczną stronę sprawy prostym językiem i dajemy ekspertyzę podpisaną nazwiskiem autora, żeby linię obrony wybierał na podstawie tego, co dowody faktycznie pokazują.
Bierzemy sprawy trudne, z wielotomowymi aktami i opiniami biegłych, które sobie przeczą. Jeśli sprawa dotyczy Cię osobiście, możesz się zgłosić w porozumieniu ze swoim obrońcą albo pełnomocnikiem.
IP 203.0.113.47 · 23:12:05 · port: brak
Z tego adresu ktoś zalogował się na konto. Operator wskazał abonenta, a w opinii przyjęto, że logował się właśnie on.
Najpierw to, czy operator odpowiadał na tę samą godzinę, którą zapisała platforma, bo każde z nich może liczyć czas w innej strefie. Potem numer portu: w sieci komórkowej z jednego adresu korzysta naraz nawet kilkaset osób, więc bez portu operator zwykle nie wskaże jednego abonenta.
Operator podał dane abonenta, ale bez portu nie wiadomo, czy to jego łącze obsłużyło akurat to logowanie. Osobną kwestią jest, kto wtedy korzystał z konta. Ekspertyza mówi, czego brakuje, żeby to rozstrzygnąć, i kto może te dane mieć.
Pytania, z którymi trafiają do nas sprawy
Tutaj odpowiadamy na nie w kilku zdaniach, a w ekspertyzie na podstawie akt konkretnej sprawy.
Czy opinia biegłego informatyka dowodzi tego, co w niej napisano?
Bywa, że dowodzi mniej, i wcale nie musi to oznaczać błędu biegłego. Program informatyki śledczej pokazuje, co zapisano na urządzeniu, ale nie mówi, kto to zrobił ani co z tego wynika dla sprawy. Zdarza się też, że biegłego zapytano o mniej, niż zabezpieczono, albo że wniosek idzie dalej, niż pozwalają dane.
Porównujemy to, co zabezpieczono, z tym, co faktycznie zbadano, i sprawdzamy, czy z opisu da się odtworzyć drogę biegłego do wniosków. Na tej podstawie przygotowujemy dla obrońcy pytania do biegłego.
zbadano 2 telefony
pytania w postanowieniu 6 · odpowiedzi w opinii 4
Przykładowe zestawienie z oceny opinii.
02 czy badanie obejmuje cały okres zarzutu
03 czy są odpowiedzi na wszystkie pytania organu
04 czy wnioski mają oparcie w danych
Od tych pytań zaczynamy ocenę każdej opinii.
Czy logowanie z czyjegoś adresu IP znaczy, że to on się logował?
Samo w sobie nie. Adres IP prowadzi do abonenta albo karty SIM, a nie do osoby, dlatego sprawdzamy, co poza adresem wiąże zdarzenie z konkretnym człowiekiem.
Każdą inną wersję zdarzeń traktujemy poważnie: przejęcie konta, duplikat karty SIM, zdalne sterowanie telefonem, obcą osobę w domowej sieci Wi-Fi. Przy każdej piszemy, jaki ślad musiałaby zostawić i czy on w aktach jest.
Czy e-mail albo zrzut ekranu jest tym, na co wygląda?
Sprawdzamy, co da się z takiego dowodu potwierdzić i czy dane techniczne zgadzają się z treścią. Przy przelewie na podmieniony rachunek sprawdzamy w nagłówkach, którędy przeszła wiadomość z fałszywą fakturą i czy wysłał ją serwer kontrahenta.
serwer, który wysłał wiadomość obca domena
podpis domeny (DKIM) brak
weryfikacja domeny (DMARC) nieudana
Sprawę oszustwa umorzono. Czy naprawdę nie dało się ustalić sprawcy?
Czasem z akt widać, że został trop, którego nikt nie sprawdził. Odtwarzamy drogę pieniędzy i wiadomości aż do miejsca, w którym ślad się urywa, a potem sprawdzamy, kogo po drodze nie zapytano. Bywa, że nikt nie wystąpił do banku, na którego rachunek trafiły pieniądze, ani do rejestratora domeny.
Pełnomocnik dostaje listę pominiętych czynności. Na jej początku są dane, które mogą wkrótce zniknąć, bo operatorzy i platformy trzymają je przez ograniczony czas.
domena rejestrator nie był pytany
logowanie z IP brak portu w zapytaniu
Przykładowe braki zestawione w ekspertyzie.
Z praktyki. W jednej z takich spraw prokuratura wróciła do umorzonego postępowania po piśmie z naszymi rekomendacjami. Zobacz opis tej sprawy ↓
Fragmenty w ramkach są przykładami przygotowanymi na potrzeby tej strony i nie pochodzą z prowadzonych spraw.
Z praktyki / przelew na podmieniony rachunek
Po raporcie prokuratura wróciła do umorzonej sprawy i trafiła na zorganizowaną grupę przestępczą
Firma zapłaciła fakturę pro forma na rachunek, który okazał się podstawiony. Prokuratura umorzyła postępowanie, a biuro detektywistyczne zleciło nam analizę.
Numer rachunku wpisano do faktury czcionką, której nie ma w szablonie sprzedawcy, a plik zmieniono dziesięć minut przed wysyłką. Wiadomość wyszła z serwera w chmurze, którego domena sprzedawcy nie autoryzowała. Sprawdziliśmy też wersję, że zainfekowany był komputer kupującego, i dostępny materiał jej nie potwierdził. Raport kończyły rekomendacje dla prokuratury: które urządzenia i logi zabezpieczyć w pierwszej kolejności.
Raport trafił do akt razem z pismem biura. Prokuratura ponownie zajęła się sprawą i trafiła na zorganizowaną grupę przestępczą.
To opis jednej sprawy, nie gwarancja podobnego rezultatu. Sam fakt dołączenia raportu nie przesądza o przyczynie decyzji organu ani wyniku postępowania.
Zakres
Sprawy, które przyjmujemy, i materiał, na którym pracujemy
Poniżej to, z czym mamy do czynienia najczęściej. Lista nie jest zamknięta, więc jeśli Twoja sprawa wygląda inaczej, też ją opisz, a ocenimy, czy możemy pomóc.
Najczęstsze rodzaje spraw
- nękanie, groźby i podszywanie się w sieci (art. 190 i 190a k.k.)
- oszustwa internetowe i oszustwa komputerowe (art. 286 i 287 k.k.)
- nieuprawniony dostęp do kont i systemów (art. 267 k.k.)
- przelewy na podmieniony rachunek i fałszywe faktury
- spory o autentyczność e-maili i zrzutów ekranu
- postępowania umorzone z powodu niewykrycia sprawcy
Najczęstszy materiał dowodowy
- wykazy operatorów: połączenia, sesje internetowe, adresy IP z portami, numery IMEI
- dane sklepów i platform: logi zamówień i logowań, identyfikatory urządzeń
- dane kont Google i innych dostawców usług
- opinie biegłych informatyków i protokoły oględzin telefonów
- nagłówki poczty elektronicznej i metadane plików
Otwórz pismo w PDF
Z pisemnej rekomendacji licencjonowanej agencji detektywistycznej
„Forma dokumentacji i sposób zabezpieczenia materiału dowodowego pozwalały na jego wykorzystanie w postępowaniach prowadzonych przez sądy i prokuraturę, a także znacząco ułatwiały pracę pełnomocników procesowych.”
„Umiejętność łączenia wiedzy technicznej, analitycznej i procesowej sprawia, że jest specjalistą, którego usługi stanowią realną wartość dla kancelarii prawnych, detektywów, przedsiębiorców oraz klientów indywidualnych.”
Katarzyna BracławPełnomocnik do spraw działalności detektywistycznejDetektyw24 Agencja Detektywistyczna, czerwiec 2026
Przeczytaj całą rekomendację, PDF ↗Ekspertyza, czyli opinia prywatna
Co obrońca dostaje do ręki
Prawnik zna procedurę, biegły zna narzędzia. Pomiędzy zostaje pytanie, czy z danych w aktach wynika to, co napisano we wnioskach, i na to pytanie odpowiada ekspertyza. Linię obrony wybiera obrońca, a my dajemy mu do tego techniczne podstawy.
Otwierają ją najważniejsze wnioski, napisane tak, żeby prawnik zrozumiał je bez informatyka i mógł wytłumaczyć sądowi. Dalej każde ustalenie odsyła do numeru karty akt albo do oznaczonego źródła.
Osobny rozdział sprawdza inne możliwe wersje zdarzeń. Dwa ostatnie wymieniają braki i niespójności materiału oraz dane, które mogą je uzupełnić, razem ze wskazaniem, kto może nimi dysponować. Tam, gdzie danych brakuje, piszemy o braku i niczego nie dopowiadamy.
Do czego może posłużyć w postępowaniu
- pytania do biegłego na rozprawie
- wniosek o opinię uzupełniającą albo o innego biegłego
- wnioski dowodowe o dane od operatora lub banku
- zażalenie na umorzenie postępowania
W samej ekspertyzie są ustalenia i to, na czym się opierają. Jak wykorzystać ją w postępowaniu, omawiamy z obrońcą osobno.
Ekspertyza jest dokumentem prywatnym, w praktyce nazywanym opinią prywatną albo kontropinią. O tym, czy ją złożyć, decyduje obrońca albo pełnomocnik.
5. Braki i niespójności materiału
Materiał nie pozwala ustalić, z jakiego urządzenia zalogowano się na konto pocztowe w dniu 00.00.0000 . Przekazany eksport skrzynki z karty 000 obejmuje wyłącznie wiadomości i nie zawiera dziennika logowań.
6. Dane potrzebne do weryfikacji
Dziennik logowań do konta pocztowego za okres 00.00-00.00 , z adresami IP i znacznikami czasu, uzyskany od dostawcy usługi.
Układ odpowiada naszym ekspertyzom. Treść jest przykładowa i nie pochodzi ze sprawy.
Pełny spis to sześć rozdziałów i załączniki.
Metoda
Jak czytamy dowody cyfrowe
W każdej sprawie stosujemy te same cztery zasady. Przy każdej pokazujemy miejsce, w którym dane mówią mniej, niż się wydaje.
12:00 UTC to 13:00 albo 14:00 w PolscePlatformy często zapisują czas w UTC, a inne źródła w czasie polskim. Sprowadzamy wszystko do jednej strefy i układamy w jedną chronologię. Jeśli zapytanie do operatora poszło z godziną bez przeliczenia, odpowiedź dotyczy innej chwili i może wskazać innego abonenta.
adres IP · port: brakOperatorzy komórkowi zwykle przydzielają jeden adres wielu klientom naraz, a rozróżnia ich dopiero numer portu. Gdy adres z logowania zgadza się z adresem karty SIM, sprawdzamy, jak często zgadzają się w dniach bez żadnego zdarzenia. Dopiero wtedy można ocenić, ile ta zbieżność znaczy.
wersja: duplikat karty SIMZapisujemy, jaki ślad musiałaby zostawić, i szukamy go w aktach. Piszemy wprost, której wersji dane przeczą, a której nie da się ocenić bez dodatkowych danych.
zapis starszy niż telefonPrzeglądarka zapamiętuje dane wpisywane w formularze i może przenosić je między urządzeniami zalogowanymi na to samo konto. Zapis znaleziony na telefonie nie musi więc znaczyć, że dane wpisano właśnie na nim.
Z praktyki. W jednej ze spraw zestawiliśmy wielomiesięczny wykaz operatora z danymi platform. Zgodność adresów sprawdziliśmy także w kilku tysiącach chwil, w których nic się nie działo, żeby odróżnić związek od przypadku.
Te zasady działają w obie strony, więc dane, które potwierdzają zarzut, opisujemy równie dokładnie.
Laboratorium bada urządzenie. My to, co trafiło do akt.
Informatyka śledcza i nasza ekspertyza odpowiadają na różne pytania. Pracujemy także na wynikach laboratorium i niczego mu nie odbieramy.
- Punkt wyjścia
- Telefon albo komputer.
- Co powstaje
- Kopia danych i raport z zawartości urządzenia.
- Kiedy jest potrzebne
- Gdy trzeba zabezpieczyć lub zbadać urządzenie.
- Punkt wyjścia
- Akta, a w nich dane operatorów i opinie biegłych.
- Co powstaje
- Ocena, które dowody da się powiązać z konkretną osobą, oraz pytania i lista danych dla obrońcy.
- Kiedy jest potrzebna
- Gdy dane już są, a spór dotyczy tego, co z nich wynika.
Ekspertyza jest dokumentem prywatnym, sporządzanym na zlecenie strony. Nie zastępuje opinii biegłego powołanego przez sąd, tylko pomaga ją sprawdzić i zadać biegłemu właściwe pytania. O winie i kwalifikacji prawnej rozstrzyga sąd.
Jak to przebiega
Przyjmujemy sprawy, w których ekspertyza może coś zmienić
Wystarczy kilka zdań o tym, czego dotyczy sprawa i co jest w aktach. Odpowiadamy w ciągu 48 godzin.
Czytamy materiał i odpowiadamy na jedno pytanie: czy analiza techniczna może w tej sprawie coś zmienić. Jeśli nie, mówimy to od razu i na tym kończymy.
Zaczyna ją rozmowa z obrońcą o pytaniach, na które dokument ma odpowiedzieć. Uzgodnioną listę przytaczamy na jego początku.
Tłumaczymy ustalenia obrońcy albo pełnomocnikowi i odpowiadamy na jego pytania. Gdy później przyjdzie nowa opinia lub odpowiedź operatora, odnosimy się do niej w uzupełnieniu.
Bezpieczeństwo i poufność
Akta pozostają pod kontrolą kancelarii
Pracujemy na materiale objętym tajemnicą obrończą i tajemnicą postępowania, dlatego zasady ustalamy, zanim dostaniemy pierwszy plik.
Materiały przyjmujemy kanałem, który wskaże kancelaria, i trzymamy na dyskach, do których dostawca usługi nie ma klucza.
Materiał sprawy analizujemy narzędziami AI, które działają na naszym sprzęcie. Akta nie trafiają do chmur dużych dostawców technologicznych.
Umowę o zachowaniu poufności podpisujemy, zanim zobaczymy akta, a po zakończeniu pracy materiał usuwamy albo zwracamy.
Zasady pracy z danymi ustalił autor ekspertyz, audytor wiodący ISO/IEC 27001:2022. Wszystkie zasady bezpieczeństwa →
Biały wywiad (OSINT)
Gdy akta nie wystarczają
Biały wywiad to ustalanie faktów na podstawie informacji dostępnych publicznie. Sięgamy po niego, gdy trzeba wyjść poza akta, na przykład żeby ustalić:
- kto stoi za firmą i z kim jest powiązany
- historię domen i stron użytych w oszustwie
- treść stron, które zmieniono albo usunięto
- ślady kont i publikacji powiązanych ze sprawą
Przy każdym ustaleniu zapisujemy, skąd pochodzi informacja i jak ją sprawdziliśmy. Biura detektywistyczne mogą zlecać nam takie raporty pod własną marką.
Kto podpisuje ekspertyzy
Adam Gola
Jestem informatykiem i niezależnym ekspertem technicznym. Od 2016 roku pracuję w IT, od 2018 przy bezpieczeństwie aplikacji: w projektach dla bankowości, e-commerce i infrastruktury krytycznej. Kierowałem pięcioosobowym zespołem bezpieczeństwa.
Wiem od strony technicznej, skąd biorą się logi, co w nich widać, a czego nie. Z tej wiedzy korzystam dziś w aktach spraw.
Zanim napiszesz
Odpowiedzi na pytania obrońców i ich klientów
Czy sąd weźmie opinię prywatną pod uwagę?
Jak podważyć opinię biegłego informatyka?
Nie znam się na technice. Czy zrozumiem ekspertyzę?
Co, jeśli wyjdzie, że dowody są mocne?
Postępowanie umorzono. Czy analiza ma jeszcze sens?
Ile to kosztuje?
Ile to trwa?
Czy zbadacie telefon albo komputer?
Sprawa dotyczy mnie osobiście. Czy mogę zlecić ekspertyzę?
Czy autor ekspertyzy jest biegłym sądowym?
Jak chronicie akta?
Masz sprawę, w której dowody są cyfrowe?
Opisz ją w kilku zdaniach: jaki materiał jest w aktach i na jakim etapie jest postępowanie. Odpowiemy, czy to praca dla nas. Jeśli tak, dostaniesz wycenę z zakresem i terminem. Jeśli sprawa wymaga zbadania urządzenia, powiemy to od razu.
Ustalenia o osobach i firmach z jawnych źródeł opisujemy na stronie biały wywiad (OSINT). Prowadzimy też szkolenia z białego wywiadu i cyberbezpieczeństwa.