Analiza cyberprzestępczości

Analiza cyberprzestępczości i opinia prywatna w sprawach karnychAdres IPto jeszcze nie sprawca

Gdy o winie mają przesądzić adresy IP, logowania, billingi albo opinia biegłego informatyka, sprawdzamy, czy te dowody naprawdę wskazują na konkretną osobę. Obrońcy tłumaczymy techniczną stronę sprawy prostym językiem i dajemy ekspertyzę podpisaną nazwiskiem autora, żeby linię obrony wybierał na podstawie tego, co dowody faktycznie pokazują.

Zobacz przykład analizy

Bierzemy sprawy trudne, z wielotomowymi aktami i opiniami biegłych, które sobie przeczą. Jeśli sprawa dotyczy Cię osobiście, możesz się zgłosić w porozumieniu ze swoim obrońcą albo pełnomocnikiem.

Przykład analizyjeden wiersz z akt
Co jest w aktach IP 203.0.113.47 · 23:12:05 · port: brak

Z tego adresu ktoś zalogował się na konto. Operator wskazał abonenta, a w opinii przyjęto, że logował się właśnie on.

Co sprawdzamy

Najpierw to, czy operator odpowiadał na tę samą godzinę, którą zapisała platforma, bo każde z nich może liczyć czas w innej strefie. Potem numer portu: w sieci komórkowej z jednego adresu korzysta naraz nawet kilkaset osób, więc bez portu operator zwykle nie wskaże jednego abonenta.

Co z tego wynika

Operator podał dane abonenta, ale bez portu nie wiadomo, czy to jego łącze obsłużyło akurat to logowanie. Osobną kwestią jest, kto wtedy korzystał z konta. Ekspertyza mówi, czego brakuje, żeby to rozstrzygnąć, i kto może te dane mieć.

Przykład ogólny, spoza prowadzonych spraw. Adres należy do puli zarezerwowanej do przykładów.
Podpis autoraKażdą ekspertyzę podpisuje imiennie Adam Gola. Wezwany przez sąd, zeznaje o tym, co i jak zbadał.
Numer karty przy każdym ustaleniuDruga strona może sprawdzić każde ustalenie i właśnie na to liczymy.
Także to, co obciążaDokument z samymi wątpliwościami łatwo uznać za pismo strony, dlatego opisujemy także ustalenia niekorzystne dla zleceniodawcy.
Kontrola prawnikaZanim ekspertyza trafi do obrońcy, czyta ją osoba z wykształceniem prawniczym.

Pytania, z którymi trafiają do nas sprawy

Tutaj odpowiadamy na nie w kilku zdaniach, a w ekspertyzie na podstawie akt konkretnej sprawy.

Opinia biegłego w aktach

Czy opinia biegłego informatyka dowodzi tego, co w niej napisano?

Bywa, że dowodzi mniej, i wcale nie musi to oznaczać błędu biegłego. Program informatyki śledczej pokazuje, co zapisano na urządzeniu, ale nie mówi, kto to zrobił ani co z tego wynika dla sprawy. Zdarza się też, że biegłego zapytano o mniej, niż zabezpieczono, albo że wniosek idzie dalej, niż pozwalają dane.

Porównujemy to, co zabezpieczono, z tym, co faktycznie zbadano, i sprawdzamy, czy z opisu da się odtworzyć drogę biegłego do wniosków. Na tej podstawie przygotowujemy dla obrońcy pytania do biegłego.

zabezpieczono  3 telefony, laptop, tablet
zbadano  2 telefony
pytania w postanowieniu  6  ·  odpowiedzi w opinii  4

Przykładowe zestawienie z oceny opinii.

01  czy zbadano wszystko, co zabezpieczono
02  czy badanie obejmuje cały okres zarzutu
03  czy są odpowiedzi na wszystkie pytania organu
04  czy wnioski mają oparcie w danych

Od tych pytań zaczynamy ocenę każdej opinii.

Zarzut w sprawie o cyberprzestępstwo

Czy logowanie z czyjegoś adresu IP znaczy, że to on się logował?

Samo w sobie nie. Adres IP prowadzi do abonenta albo karty SIM, a nie do osoby, dlatego sprawdzamy, co poza adresem wiąże zdarzenie z konkretnym człowiekiem.

Każdą inną wersję zdarzeń traktujemy poważnie: przejęcie konta, duplikat karty SIM, zdalne sterowanie telefonem, obcą osobę w domowej sieci Wi-Fi. Przy każdej piszemy, jaki ślad musiałaby zostawić i czy on w aktach jest.

Sprawy cywilne i gospodarcze

Czy e-mail albo zrzut ekranu jest tym, na co wygląda?

Sprawdzamy, co da się z takiego dowodu potwierdzić i czy dane techniczne zgadzają się z treścią. Przy przelewie na podmieniony rachunek sprawdzamy w nagłówkach, którędy przeszła wiadomość z fałszywą fakturą i czy wysłał ją serwer kontrahenta.

w polu „Od”  biuro@kontrahent.pl
serwer, który wysłał wiadomość  obca domena
podpis domeny (DKIM)  brak
weryfikacja domeny (DMARC)  nieudana
Pokrzywdzeni i ich pełnomocnicy

Sprawę oszustwa umorzono. Czy naprawdę nie dało się ustalić sprawcy?

Czasem z akt widać, że został trop, którego nikt nie sprawdził. Odtwarzamy drogę pieniędzy i wiadomości aż do miejsca, w którym ślad się urywa, a potem sprawdzamy, kogo po drodze nie zapytano. Bywa, że nikt nie wystąpił do banku, na którego rachunek trafiły pieniądze, ani do rejestratora domeny.

Pełnomocnik dostaje listę pominiętych czynności. Na jej początku są dane, które mogą wkrótce zniknąć, bo operatorzy i platformy trzymają je przez ograniczony czas.

rachunek odbiorcy  bank nie był pytany
domena  rejestrator nie był pytany
logowanie z IP  brak portu w zapytaniu

Przykładowe braki zestawione w ekspertyzie.

Z praktyki. W jednej z takich spraw prokuratura wróciła do umorzonego postępowania po piśmie z naszymi rekomendacjami. Zobacz opis tej sprawy ↓

Fragmenty w ramkach są przykładami przygotowanymi na potrzeby tej strony i nie pochodzą z prowadzonych spraw.

Z praktyki / przelew na podmieniony rachunek

Po raporcie prokuratura wróciła do umorzonej sprawy i trafiła na zorganizowaną grupę przestępczą

Sytuacja

Firma zapłaciła fakturę pro forma na rachunek, który okazał się podstawiony. Prokuratura umorzyła postępowanie, a biuro detektywistyczne zleciło nam analizę.

Co wykazał raport

Numer rachunku wpisano do faktury czcionką, której nie ma w szablonie sprzedawcy, a plik zmieniono dziesięć minut przed wysyłką. Wiadomość wyszła z serwera w chmurze, którego domena sprzedawcy nie autoryzowała. Sprawdziliśmy też wersję, że zainfekowany był komputer kupującego, i dostępny materiał jej nie potwierdził. Raport kończyły rekomendacje dla prokuratury: które urządzenia i logi zabezpieczyć w pierwszej kolejności.

Dalszy przebieg

Raport trafił do akt razem z pismem biura. Prokuratura ponownie zajęła się sprawą i trafiła na zorganizowaną grupę przestępczą.

To opis jednej sprawy, nie gwarancja podobnego rezultatu. Sam fakt dołączenia raportu nie przesądza o przyczynie decyzji organu ani wyniku postępowania.

Zakres

Sprawy, które przyjmujemy, i materiał, na którym pracujemy

Poniżej to, z czym mamy do czynienia najczęściej. Lista nie jest zamknięta, więc jeśli Twoja sprawa wygląda inaczej, też ją opisz, a ocenimy, czy możemy pomóc.

Najczęstsze rodzaje spraw

  • nękanie, groźby i podszywanie się w sieci (art. 190 i 190a k.k.)
  • oszustwa internetowe i oszustwa komputerowe (art. 286 i 287 k.k.)
  • nieuprawniony dostęp do kont i systemów (art. 267 k.k.)
  • przelewy na podmieniony rachunek i fałszywe faktury
  • spory o autentyczność e-maili i zrzutów ekranu
  • postępowania umorzone z powodu niewykrycia sprawcy

Najczęstszy materiał dowodowy

  • wykazy operatorów: połączenia, sesje internetowe, adresy IP z portami, numery IMEI
  • dane sklepów i platform: logi zamówień i logowań, identyfikatory urządzeń
  • dane kont Google i innych dostawców usług
  • opinie biegłych informatyków i protokoły oględzin telefonów
  • nagłówki poczty elektronicznej i metadane plików
Pisemna rekomendacja agencji Detektyw24 dla Adama Goli, altedu Otwórz pismo w PDF

Z pisemnej rekomendacji licencjonowanej agencji detektywistycznej

„Forma dokumentacji i sposób zabezpieczenia materiału dowodowego pozwalały na jego wykorzystanie w postępowaniach prowadzonych przez sądy i prokuraturę, a także znacząco ułatwiały pracę pełnomocników procesowych.”

„Umiejętność łączenia wiedzy technicznej, analitycznej i procesowej sprawia, że jest specjalistą, którego usługi stanowią realną wartość dla kancelarii prawnych, detektywów, przedsiębiorców oraz klientów indywidualnych.”

Katarzyna BracławPełnomocnik do spraw działalności detektywistycznejDetektyw24 Agencja Detektywistyczna, czerwiec 2026

Przeczytaj całą rekomendację, PDF ↗

Ekspertyza, czyli opinia prywatna

Co obrońca dostaje do ręki

Prawnik zna procedurę, biegły zna narzędzia. Pomiędzy zostaje pytanie, czy z danych w aktach wynika to, co napisano we wnioskach, i na to pytanie odpowiada ekspertyza. Linię obrony wybiera obrońca, a my dajemy mu do tego techniczne podstawy.

Otwierają ją najważniejsze wnioski, napisane tak, żeby prawnik zrozumiał je bez informatyka i mógł wytłumaczyć sądowi. Dalej każde ustalenie odsyła do numeru karty akt albo do oznaczonego źródła.

Osobny rozdział sprawdza inne możliwe wersje zdarzeń. Dwa ostatnie wymieniają braki i niespójności materiału oraz dane, które mogą je uzupełnić, razem ze wskazaniem, kto może nimi dysponować. Tam, gdzie danych brakuje, piszemy o braku i niczego nie dopowiadamy.

Do czego może posłużyć w postępowaniu

  • pytania do biegłego na rozprawie
  • wniosek o opinię uzupełniającą albo o innego biegłego
  • wnioski dowodowe o dane od operatora lub banku
  • zażalenie na umorzenie postępowania

W samej ekspertyzie są ustalenia i to, na czym się opierają. Jak wykorzystać ją w postępowaniu, omawiamy z obrońcą osobno.

Ekspertyza jest dokumentem prywatnym, w praktyce nazywanym opinią prywatną albo kontropinią. O tym, czy ją złożyć, decyduje obrońca albo pełnomocnik.

Ekspertyza technicznastr. 11 z 24

5. Braki i niespójności materiału

Materiał nie pozwala ustalić, z jakiego urządzenia zalogowano się na konto pocztowe w dniu  00.00.0000 . Przekazany eksport skrzynki z karty  000  obejmuje wyłącznie wiadomości i nie zawiera dziennika logowań.

6. Dane potrzebne do weryfikacji

Dziennik logowań do konta pocztowego za okres  00.00-00.00 , z adresami IP i znacznikami czasu, uzyskany od dostawcy usługi.

altedu · A. Goladokument prywatny

Układ odpowiada naszym ekspertyzom. Treść jest przykładowa i nie pochodzi ze sprawy.

01Najważniejsze wnioski
02Autor, zlecenie, niezależność i granice ekspertyzy
03Ustalenia techniczne
04Weryfikacja innych wersji zdarzeń
05Braki i niespójności materiału
06Dane i czynności potrzebne do weryfikacji
07Załączniki

Pełny spis to sześć rozdziałów i załączniki.

Metoda

Jak czytamy dowody cyfrowe

W każdej sprawie stosujemy te same cztery zasady. Przy każdej pokazujemy miejsce, w którym dane mówią mniej, niż się wydaje.

12:00 UTC to 13:00 albo 14:00 w Polsce
Jedna oś czasu dla wszystkich danych

Platformy często zapisują czas w UTC, a inne źródła w czasie polskim. Sprowadzamy wszystko do jednej strefy i układamy w jedną chronologię. Jeśli zapytanie do operatora poszło z godziną bez przeliczenia, odpowiedź dotyczy innej chwili i może wskazać innego abonenta.

adres IP · port: brak
Zbieżność sprawdzamy także tam, gdzie nic się nie działo

Operatorzy komórkowi zwykle przydzielają jeden adres wielu klientom naraz, a rozróżnia ich dopiero numer portu. Gdy adres z logowania zgadza się z adresem karty SIM, sprawdzamy, jak często zgadzają się w dniach bez żadnego zdarzenia. Dopiero wtedy można ocenić, ile ta zbieżność znaczy.

wersja: duplikat karty SIM
Każda inna wersja zdarzeń dostaje własny test

Zapisujemy, jaki ślad musiałaby zostawić, i szukamy go w aktach. Piszemy wprost, której wersji dane przeczą, a której nie da się ocenić bez dodatkowych danych.

zapis starszy niż telefon
Ślad na urządzeniu to jeszcze nie czynność na urządzeniu

Przeglądarka zapamiętuje dane wpisywane w formularze i może przenosić je między urządzeniami zalogowanymi na to samo konto. Zapis znaleziony na telefonie nie musi więc znaczyć, że dane wpisano właśnie na nim.

Z praktyki. W jednej ze spraw zestawiliśmy wielomiesięczny wykaz operatora z danymi platform. Zgodność adresów sprawdziliśmy także w kilku tysiącach chwil, w których nic się nie działo, żeby odróżnić związek od przypadku.

Te zasady działają w obie strony, więc dane, które potwierdzają zarzut, opisujemy równie dokładnie.

Laboratorium bada urządzenie. My to, co trafiło do akt.

Informatyka śledcza i nasza ekspertyza odpowiadają na różne pytania. Pracujemy także na wynikach laboratorium i niczego mu nie odbieramy.

Laboratorium informatyki śledczej
Punkt wyjścia
Telefon albo komputer.
Co powstaje
Kopia danych i raport z zawartości urządzenia.
Kiedy jest potrzebne
Gdy trzeba zabezpieczyć lub zbadać urządzenie.
Ekspertyza altedu
Punkt wyjścia
Akta, a w nich dane operatorów i opinie biegłych.
Co powstaje
Ocena, które dowody da się powiązać z konkretną osobą, oraz pytania i lista danych dla obrońcy.
Kiedy jest potrzebna
Gdy dane już są, a spór dotyczy tego, co z nich wynika.

Ekspertyza jest dokumentem prywatnym, sporządzanym na zlecenie strony. Nie zastępuje opinii biegłego powołanego przez sąd, tylko pomaga ją sprawdzić i zadać biegłemu właściwe pytania. O winie i kwalifikacji prawnej rozstrzyga sąd.

Jak to przebiega

Przyjmujemy sprawy, w których ekspertyza może coś zmienić

01Opis sprawy

Wystarczy kilka zdań o tym, czego dotyczy sprawa i co jest w aktach. Odpowiadamy w ciągu 48 godzin.

02Przegląd akt

Czytamy materiał i odpowiadamy na jedno pytanie: czy analiza techniczna może w tej sprawie coś zmienić. Jeśli nie, mówimy to od razu i na tym kończymy.

03Ekspertyza

Zaczyna ją rozmowa z obrońcą o pytaniach, na które dokument ma odpowiedzieć. Uzgodnioną listę przytaczamy na jego początku.

04Omówienie

Tłumaczymy ustalenia obrońcy albo pełnomocnikowi i odpowiadamy na jego pytania. Gdy później przyjdzie nowa opinia lub odpowiedź operatora, odnosimy się do niej w uzupełnieniu.

Bezpieczeństwo i poufność

Akta pozostają pod kontrolą kancelarii

Pracujemy na materiale objętym tajemnicą obrończą i tajemnicą postępowania, dlatego zasady ustalamy, zanim dostaniemy pierwszy plik.

PRZEKAZANIE I PRZECHOWYWANIESzyfrowanie end-to-end

Materiały przyjmujemy kanałem, który wskaże kancelaria, i trzymamy na dyskach, do których dostawca usługi nie ma klucza.

NARZĘDZIA AILokalnie, na naszym sprzęcie

Materiał sprawy analizujemy narzędziami AI, które działają na naszym sprzęcie. Akta nie trafiają do chmur dużych dostawców technologicznych.

UMOWANDA przed przekazaniem akt

Umowę o zachowaniu poufności podpisujemy, zanim zobaczymy akta, a po zakończeniu pracy materiał usuwamy albo zwracamy.

Zasady pracy z danymi ustalił autor ekspertyz, audytor wiodący ISO/IEC 27001:2022. Wszystkie zasady bezpieczeństwa →

Biały wywiad (OSINT)

Gdy akta nie wystarczają

Biały wywiad to ustalanie faktów na podstawie informacji dostępnych publicznie. Sięgamy po niego, gdy trzeba wyjść poza akta, na przykład żeby ustalić:

  • kto stoi za firmą i z kim jest powiązany
  • historię domen i stron użytych w oszustwie
  • treść stron, które zmieniono albo usunięto
  • ślady kont i publikacji powiązanych ze sprawą

Przy każdym ustaleniu zapisujemy, skąd pochodzi informacja i jak ją sprawdziliśmy. Biura detektywistyczne mogą zlecać nam takie raporty pod własną marką.

Biały wywiad dla kancelarii i biur detektywistycznych →

Kto podpisuje ekspertyzy

Adam Gola

Jestem informatykiem i niezależnym ekspertem technicznym. Od 2016 roku pracuję w IT, od 2018 przy bezpieczeństwie aplikacji: w projektach dla bankowości, e-commerce i infrastruktury krytycznej. Kierowałem pięcioosobowym zespołem bezpieczeństwa.

Wiem od strony technicznej, skąd biorą się logi, co w nich widać, a czego nie. Z tej wiedzy korzystam dziś w aktach spraw.

Zobacz doświadczenie i kwalifikacje →

ISO/IEC 27001:2022 Lead AuditorBSI Group
Zarządzanie cyberbezpieczeństwem, studia podyplomoweAkademia Leona Koźmińskiego, z wyróżnioną pracą dyplomową
Szkolenia UNODC (ONZ) i Basel Institute on Governancecyberprzestępczość, przestępczość zorganizowana, biały wywiad
Magister inżynier informatykiczłonek ISSA Polska, prelegent The Hack Summit i Warszawskich Dni Informatyki

Zanim napiszesz

Odpowiedzi na pytania obrońców i ich klientów

Czy sąd weźmie opinię prywatną pod uwagę?
Ekspertyza jest dokumentem prywatnym i nie zastępuje opinii biegłego powołanego przez sąd. Obrońca albo pełnomocnik może ją złożyć albo oprzeć na niej pytania do biegłego i wnioski dowodowe. Najczęściej służy do wykazania, że opinię z akt trzeba uzupełnić albo że potrzebny jest inny biegły. O sposobie użycia decyduje prawnik prowadzący sprawę, a o ocenie dokumentu sąd.
Jak podważyć opinię biegłego informatyka?
Opinię można skutecznie kwestionować wtedy, gdy jest niepełna, niejasna albo sprzeczna, wewnętrznie lub z inną opinią w sprawie. To są podstawy, żeby wezwać biegłego ponownie albo powołać innego (art. 201 k.p.k.). Sprawdzamy więc, czy zbadano wszystko, co zabezpieczono, czy są odpowiedzi na wszystkie pytania organu i czy wnioski mają oparcie w danych. Nie zakładamy z góry, że opinia jest błędna, i jeśli się broni, też to napiszemy.
Nie znam się na technice. Czy zrozumiem ekspertyzę?
Tak. Najważniejsze wnioski piszemy bez żargonu, a pojęcia techniczne wyjaśniamy w osobnej części dokumentu. Wyniki omawiamy też w rozmowie, tak żeby obrońca mógł je własnymi słowami przedstawić klientowi i sądowi.
Co, jeśli wyjdzie, że dowody są mocne?
Wtedy to napiszemy. Obrona też na tym zyskuje, bo lepiej wiedzieć przed rozprawą, na którym argumencie nie warto się opierać.
Postępowanie umorzono. Czy analiza ma jeszcze sens?
Bywa, że tak. Termin na zażalenie jest krótki, więc napisz od razu po otrzymaniu postanowienia. W sprawie opisanej na tej stronie prokuratura wróciła do umorzonego postępowania po piśmie z nowymi ustaleniami. O tym, jaką drogę wybrać, decyduje pełnomocnik.
Ile to kosztuje?
Cenę podajemy po zapoznaniu się ze sprawą, z rozbiciem na etapy. O każdym kolejnym etapie decydujesz osobno. Zaczynamy od przeglądu akt, żeby nikt nie płacił za pełną ekspertyzę w sprawie, w której nic ona nie wniesie.
Ile to trwa?
Termin podajemy razem z wyceną. Zależy od objętości akt i od tego, czy biegnie termin procesowy. Jeśli biegnie, napisz to w pierwszej wiadomości.
Czy zbadacie telefon albo komputer?
Urządzenia bada laboratorium informatyki śledczej. My pracujemy na tym, co jest już w aktach, i na danych, które zleceniodawca legalnie nam przekaże. Jeśli sprawa wymaga zbadania urządzenia, powiemy to na początku.
Sprawa dotyczy mnie osobiście. Czy mogę zlecić ekspertyzę?
Tak, w porozumieniu z Twoim obrońcą albo pełnomocnikiem. To on ma dostęp do akt i decyduje, co trafi do postępowania.
Czy autor ekspertyzy jest biegłym sądowym?
Nie. Adam Gola występuje jako niezależny ekspert techniczny, a ekspertyza jest dokumentem prywatnym. Wezwany przez sąd, zeznaje o tym, co i jak zbadał. Wpis na listę biegłych sądowych planuje na 2027 rok.
Jak chronicie akta?
NDA podpisujemy, zanim zobaczymy akta. Materiały przyjmujemy kanałem wskazanym przez kancelarię i trzymamy na dyskach szyfrowanych end-to-end, a analizujemy narzędziami działającymi lokalnie. Po zakończeniu pracy materiał usuwamy albo zwracamy.

Masz sprawę, w której dowody są cyfrowe?

Opisz ją w kilku zdaniach: jaki materiał jest w aktach i na jakim etapie jest postępowanie. Odpowiemy, czy to praca dla nas. Jeśli tak, dostaniesz wycenę z zakresem i terminem. Jeśli sprawa wymaga zbadania urządzenia, powiemy to od razu.

Zobacz, co dostaniesz
Odpowiadamy w ciągu 48 godzinJeśli biegnie termin, na przykład 7 dni na zażalenie, napisz to na początku wiadomości.
Na początek wystarczy ogólny opisPierwsza rozmowa nic nie kosztuje i do niczego nie zobowiązuje. Akt i danych wrażliwych, na przykład numerów PESEL, nie wysyłaj przez formularz.
Sposób przekazania akt wybiera kancelariaNDA podpisujemy przed przekazaniem materiałów. Po zleceniu materiał usuwamy albo zwracamy.
Cena po zapoznaniu się ze sprawąPodajemy ją z rozbiciem na etapy, a o każdym kolejnym decydujesz osobno.

Ustalenia o osobach i firmach z jawnych źródeł opisujemy na stronie biały wywiad (OSINT). Prowadzimy też szkolenia z białego wywiadu i cyberbezpieczeństwa.